Συντελεστές ΦΠΑ στην Ελλάδα — Πλήρης Οδηγός
Βασικός 24% · Μειωμένος 13% · Υπερμειωμένος 6% — τι ισχύει και τι πέφτει σε κάθε κατηγορία.
Στην Ελλάδα ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) δεν είναι ένας ενιαίος αριθμός. Υπάρχουν τρεις βασικοί συντελεστές, ανάλογα με το είδος του προϊόντος ή της υπηρεσίας, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για ορισμένα νησιά. Παρακάτω θα βρεις τι ισχύει, τι εντάσσεται σε κάθε κατηγορία και πώς να κάνεις σωστά τους υπολογισμούς.
⚠️ Ενημερωτικός οδηγός, όχι φορολογική συμβουλή. Η κατάταξη ενός προϊόντος και οι συντελεστές μπορεί να αλλάζουν με νόμο ή προσωρινά μέτρα. Για κάθε επίσημο θέμα, έλεγξε την ΑΑΔΕ ή τον λογιστή σου.
Οι τρεις συντελεστές με μια ματιά
| Συντελεστής | Ονομασία | Τυπικά παραδείγματα |
|---|---|---|
| 24% | Βασικός (κανονικός) | Τα περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες: ηλεκτρονικά, ρούχα, καύσιμα, αυτοκίνητα, επαγγελματικές υπηρεσίες, αλκοόλ. |
| 13% | Μειωμένος | Τρόφιμα, μη αλκοολούχα ποτά, νερό ύδρευσης, διαμονή σε ξενοδοχεία/καταλύματα, μεταφορά προσώπων, ορισμένα γεωργικά. |
| 6% | Υπερμειωμένος | Βιβλία, εφημερίδες & περιοδικά, φάρμακα, εμβόλια, εισιτήρια θεάτρου/συναυλιών. |
Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά παραδείγματα. Η ακριβής κατάταξη κάθε αγαθού/υπηρεσίας ορίζεται στο Παράρτημα του Κώδικα ΦΠΑ και μπορεί να τροποποιείται.
Πότε εφαρμόζεται ο συντελεστής 24%
Ο βασικός συντελεστής 24% είναι ο «προεπιλεγμένος». Εφαρμόζεται σε ό,τι δεν εντάσσεται ρητά στον μειωμένο ή τον υπερμειωμένο. Ενδεικτικά:
- Ηλεκτρικές & ηλεκτρονικές συσκευές, υπολογιστές, κινητά.
- Ένδυση, υπόδηση, είδη σπιτιού.
- Καύσιμα κίνησης, αυτοκίνητα, ανταλλακτικά.
- Οι περισσότερες επαγγελματικές & τεχνικές υπηρεσίες.
- Αλκοολούχα ποτά, καπνικά.
Πότε εφαρμόζεται ο συντελεστής 13%
Ο μειωμένος συντελεστής 13% αφορά κυρίως είδη πρώτης ανάγκης και συγκεκριμένες υπηρεσίες:
- Τρόφιμα (πολλά είδη διατροφής) και μη αλκοολούχα ποτά.
- Νερό ύδρευσης.
- Διαμονή σε ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα.
- Μεταφορά προσώπων (εισιτήρια συγκοινωνιών).
- Ορισμένα γεωργικά αγαθά και υπηρεσίες, υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων/ΑμεΑ.
Η εστίαση (καφέ, φαγητό σε κατάστημα) έχει αλλάξει συντελεστή αρκετές φορές με προσωρινά μέτρα. Αν έχεις κατάστημα εστίασης, επιβεβαίωσε τον ισχύοντα συντελεστή με τον λογιστή σου πριν τιμολογήσεις.
Πότε εφαρμόζεται ο συντελεστής 6%
Ο υπερμειωμένος συντελεστής 6% αφορά αγαθά με έντονο κοινωνικό/πολιτιστικό χαρακτήρα:
- Βιβλία (έντυπα).
- Εφημερίδες και περιοδικά.
- Φάρμακα και εμβόλια.
- Εισιτήρια θεάτρου και συναυλιών.
Κατά καιρούς έχουν ενταχθεί προσωρινά στον 6% και άλλες κατηγορίες (π.χ. ενεργειακά ή είδη προστασίας). Καθώς αυτά αλλάζουν, έλεγξε πάντα την τρέχουσα ισχύ.
ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου
Ιστορικά, ορισμένα νησιά του Αιγαίου είχαν μειωμένους κατά 30% συντελεστές (δηλαδή περίπου 17%, 9% και 4% αντί για 24/13/6). Το μέτρο αυτό καταργήθηκε σταδιακά για τα περισσότερα νησιά.
Παρ' όλα αυτά, για συγκεκριμένα νησιά (κυρίως αυτά που επιβαρύνθηκαν από το προσφυγικό, όπως Λέρος, Λέσβος, Κως, Σάμος, Χίος) ο μειωμένος συντελεστής έχει παραταθεί επανειλημμένα. Επειδή η ισχύς ανανεώνεται κατά περιόδους, επιβεβαίωσε την τρέχουσα κατάσταση στην ΑΑΔΕ.
💡 Στον υπολογιστή μας, αν χρειάζεσαι μειωμένο συντελεστή νησιού, επίλεξε «Χειροκίνητα…» και πληκτρολόγησε το ποσοστό (π.χ. 17, 9 ή 4).
Πώς υπολογίζεται ο ΦΠΑ — οι δύο τύποι
Αφαίρεση ΦΠΑ (από τελική τιμή)
Παράδειγμα με 24%: 124 € ÷ 1,24 = 100 € καθαρή τιμή, άρα ΦΠΑ = 24 €.
Πρόσθεση ΦΠΑ (σε καθαρή τιμή)
Παράδειγμα με 13%: 100 € × 1,13 = 113 € τελική τιμή, ΦΠΑ = 13 €.
Παραδείγματα ανά συντελεστή
| Καθαρή τιμή | Συντελεστής | ΦΠΑ | Τελική τιμή |
|---|---|---|---|
| 100,00 € | 24% | 24,00 € | 124,00 € |
| 100,00 € | 13% | 13,00 € | 113,00 € |
| 100,00 € | 6% | 6,00 € | 106,00 € |
| 50,00 € | 24% | 12,00 € | 62,00 € |
| 200,00 € | 13% | 26,00 € | 226,00 € |
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος είναι ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ στην Ελλάδα;
Ο βασικός (κανονικός) συντελεστής είναι 24% και εφαρμόζεται στα περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες.
Τα τρόφιμα έχουν 13% ή 24%;
Τα περισσότερα τρόφιμα υπάγονται στον μειωμένο 13%. Ορισμένες κατηγορίες (π.χ. αλκοολούχα) έχουν 24%. Η ακριβής κατάταξη ορίζεται στον Κώδικα ΦΠΑ.
Πόσο ΦΠΑ έχουν τα βιβλία;
Τα έντυπα βιβλία υπάγονται στον υπερμειωμένο συντελεστή 6%.
Ισχύει ακόμα ο μειωμένος ΦΠΑ στα νησιά;
Για τα περισσότερα νησιά καταργήθηκε. Διατηρείται με παρατάσεις για ορισμένα νησιά του Αιγαίου. Έλεγξε την τρέχουσα ισχύ στην ΑΑΔΕ.
Θέλεις να μάθεις πώς γίνονται οι πράξεις βήμα-βήμα; Δες τα άρθρα & οδηγούς μας.